Η κατάσταση είναι οριακή

Η κατάσταση είναι οριακή

0 270

Βρισκόμαστε μπροστά σε μια από τις πιο καθοριστικές καμπές της σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας. Μας βαραίνει όλους η ευθύνη για τις επιλογές που θα κάνουμε, για τα «ναι και τα οχι», που θα πούμε, τις αποφάσεις που θα πάρουμε για να οδηγήσουμε τη χώρα με ασφάλεια έξω από τους κλυδωνισμούς που προκαλεί η οικονομική κρίση. Αναμφισβήτητα χρόνος πλέον δεν υπάρχει.

Η κατάσταση είναι οριακή.

Ο κόσμος έχει βγει στους δρόμους για να εκφράσει την δικαιολογημένη, είναι αλήθεια, αγανάκτηση του απέναντι στις συνθήκες ζωής του που καθημερινά επιδεινώνονται, στη μείωση του εισοδήματος του, την εργασιακή ανασφάλεια και το γενικότερο αίσθημα απόγνωσης που του προκαλούν οι καθημερινές αναφορές σε βαρύγδουπες λέξεις όπως «χρεωκοπία», «αναδιάρθρωση», «παύση πληρωμών».

Ισχυρές ομάδες επιρροής σε διαφορετικά κοινωνικά στρώματα, που για χρόνια είχαν καλομάθει με ένα ιδιότυπο αρνούνται να συναινέσουν σε αλλαγές, ζητώντας να αφηθούν άθικτα όλα τα δεδομένα και τις συνήθειες της εποχής της «φούσκας» των δανεικών σε βα΄ρος των πολλών. Κυκλώματα συμφερόντων που μέσα στο χάος θέλουν να αθετήσουν τις υποχρεώσεις τους, τζογάρουν στη χρεοκοπία και επιδιώκουν να αγοράσουν φθηνά την Ελλάδα. Και μια αδύναμη πολιτικά Ευρώπη που πελαγοδρομεί, αδυνατώντας να διαχειριστεί την κρίση των τραπεζών της, ζητώντας ουσιαστικά από τους πολίτες να πληρώσουν τα σπασμένα, χωρίς να δίνει αναπτυξιακή διεξοδο. Σαφώς εδώ έρχεται και κουμπώνει η δική μας ευθύνη.

Το να πω ότι όλοι οι άλλοι φταίνε, πέρα από εμάς μας είναι, πιστέυω, περιττό. Όλοι μας ευθυνόμαστε, όχι όμως στον ίδιο βαθμό. Φυσικά οι ευθύνες των πολιτικών, και όσων μάλιστα άσκησαν την εξουσία, είναι ακόμα μεγαλύτερες. Αυτό είναι το βάρος της ευθύνης που συνεπάγεται η λαική εντολή. Και επιτρέψτε μου την αποστροφή αυτή, καθώς μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2009 ανήκα στις τάξεις των ενεργών πολιτών και από τότε επέλεξα τη συμμετοχή και όχι την αποχή. Σε μια περίοδο μάλιστα που το να ασχολείσαι με την πολιτική θέλει γερό στομάχι, αντοχές και κυρίως θάρρος.

Είναι χρήσιμο, ίσως και απαραίτητο, να βγαίνουν οι πολίτες στο δρόμο για να διαμαρτυρηθούν και να αναζητήσουν τρόπους να διοχετεύσουν την αγανάκτησή τους, με τρόπο πολιτικό, χωρίς κραυγές και την εύκολη λύση του προπηλακισμού, αλλά με κριτική στάση, νέες ιδέες και προτάσεις να βρούμε λύση στα προβλήματα. Για να μην αισθάνεται κανείς ότι είναι πέρα από κριτική κι από κάθε έννοια λογοδοσίας.

 

Ωστόσο πολίτες και πολιτικοί οφείλουμε επιτέλους να μιλήσουμε ξεκάθαρα, με συγκεκριμένα επιχειρήματα, χωρίς απλουστεύσεις και λαϊκισμούς, να κοιτάξουμε τον κόσμο στα μάτια και να πούμε ορισμένες αλήθειες για την πολιτική που έχουμε ακολουθήσει τον τελευταίο χρόνο ως Κυβέρνηση και τους στόχους που διαμορφώνουμε για τους επόμενους μήνες.

Πρώτον, και μόνο το γεγονός ότι σήμερα μπορούμε ακόμα να συζητάμε, κυβέρνηση, κόμματα, μέσα ενημέρωσης, όλοι, για το σήμερα και το αύριο της χώρας, αποδεικνύει ότι το πρόγραμμα μόνο αποτυχημένο δεν μπορεί να το χαρακτηρίσει κανείς. Γιατί χάρις στο πρόγραμμα αποτρέψαμε την χρεοκοπία της χώρας πέρσι. Που θα είχε σημάνει την κατάρρευση των πάντων – ακόμα και εκείνων που σήμερα ασκούν εύκολη κριτική. Αυτό δεν πρέπει να το ξεχνάει κανείς.

Δεύτερον, το γεγονός ότι για πρώτη φορά Μάη μήνα έχει ήδη αξιολογηθεί η πορεία εκτέλεσης του Προϋπολογισμού και ήδη αντιμετωπίζουμε κινδύνους είναι στοιχείο σοβαρότητας και αλλαγή νοοτροπίας στο κράτος. Να θυμίσουμε ότι αυτό που μας έφερε μέχρι εδώ –  η απώλεια αξιοπιστίας – ήταν πρωτίστως γιατί το πραγματικό αποτέλεσμα της εκτέλεσης ενός προϋπολογισμού το μαθαίναμε μήνες ή χρόνια μετά … Άρα υπάρχουν σημάδια θετικά.

Η προσπάθεια έπιασε και πιάνει τόπο. Πετύχαμε μια διόλου ευκαταφρόνητη δημοσιονομική προσαρμγοή. Δυστυχώς θα πω εγώ με οριζόντιες περικοπές και αφήνοντας διαρθρωτικές τομές για αργότερα. Ωστόσο η αρχή έγινε. Έστω και με δυσκολίες ή πισωγυσίσματα κάναμε μεγάλες αλλαγές και μεταρρυθμίσεις, που η χώρα μας χρειαζόταν εδώ και χρόνια, αν όχι δεκαετίες. Σε 19 μήνες, κάναμε όσα δεν είχαν γίνει επί πολλά χρόνια. Αυτή ήταν και η βασική μας δέσμευση απέναντι στους πολίτες, να πιάσουν τόπο οι θυσίες τους. Με τις προσπάθειες και την ωριμότητα του Ελληνικού λαού, η χώρα μας στάθηκε όρθια.

Εμείς δεν φοβόμαστε να αναγνωρίσουμε και τα λάθη μας και να κάνουμε και διορθωτικές κινήσεις γιατί το Πρόγραμμά μας θα κριθεί στο τέλος της τετραετίας. Βεβαίως πάλι κάποιοι θέλουν να κρίνουν τώρα το πρόγραμμα. Γιατί τους βολεύει. Διότι κάποιοι δε θέλουν να γίνουν οι αλλαγές, γιατί κάποιοι θέλουν αυτή τη στιγμή να γονατίσουν την κυβέρνηση  χωρίς να κατανοήσουν τις ιστορικές ευθύνες που έχει επωμισθεί αυτή η κυβέρνηση.

Όπως είπα λάθη έγιναν. Ίσως κάποιοι αδιαφόρησαν μπορστά σε όλες τις έγκαιρες προειδοποιήσεις κινδύνου. Ξοδέψαμε πολύτιμο κεφάλαιο εμπιστοσύνης εστιάζοντας, όπως ανέφερα σε οριζόντιες περικοπές, χωρίς, συχνά, να θίγουμε μικρά κατεστημένα.

Ακόμα όμως και τώρα μπορούμε να στείλουμε το μήνυμα. Μπορούμε να δείξουμε ότι η Ελλάδα  πέτυχα πολλά και μπορεί από μόνη της να αλλάξει σελίδα, να αφήσει πίσω της παθογένειες και λάθη.

Πολλοί εξωγενείς παράγοντες δυσκολεύουν την προσπάθειά μας και μας φέρνουν και πάλι φέτος αντιμέτωπους με ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Ωστόσο αυτό δεν μπορεί να αποτελεί άλλοθι.

Σαφώς, παρά τις σημαντικές κινήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αυτές δεν είναι μέχρι τώρα πειστικές για τις αγορές, ότι γίνεται η αποτελεσματική διαχείριση αυτής της κρίσης ή του προβλήματος που λέγεται «χρέος» στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Θυμίζουμε ότι πέρυσι με τους πρώτους μήνες εφαρμογής του προγράμματος το κόστος δανεισμού είχε πέσει τρεις μονάδες σε ένα μήνα. Συγκεκριμένες αποφάσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο αλλά και η είσοδος άλλων χωρών στο μηχανισμό – η Ιρλανδία και η Πορτογαλία – επανέφεραν την ανασφάλεια.

Σαφώς, οι αγορές, ενώ θα έπρεπε να ανταποκριθούν σχετικά γρήγορα, σήμερα συνεχίζουν να βρίσκονται σε κατάσταση φόβου γύρω από το ελληνικό χρέος και όχι μόνο. Το πρόβλημα υπάρχει και αλλού είδαμε και άλλα δύο κράτη, που έχουν μπει στο μηχανισμό στήριξης, την Ιρλανδία και την Πορτογαλία. Και συνεχώς, συζητούνται, αναλύονται και ασκούνται πιέσεις και σε άλλα κράτη.

Σαφώς τα απόνερα της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008, που βρίσκονται ακόμα γύρω μας. Βλέπουμε ακόμα τη μάχη στις ΗΠΑ, γύρω από το δικό τους χρέος, αλλά και γύρω από το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Σε αυτό, να προσθέσουμε και την κερδοσκοπία, τα CDS, τα παράγωγα, όπως λέγονται, αλλά και την ύποπτη λειτουργία των οίκων αξιολόγησης, μαζί και με αναλυτές που προφητεύουν την καταστροφή.

Και έτσι, έχουμε την εικόνα της σημερινής κρίσιμης κατάστασης. Αυτή η εικόνα, όμως, δημιουργεί μια ψυχολογία. Και η ψυχολογία, πραγματικά γεγονότα. Και δεν είναι λίγοι εκείνοι που θα ήθελαν τη σημερινή κρίση – γενικευμένη πια στο ευρώ – να τη μεταφέρουν και πάλι ως «ελληνικό πρόβλημα». Να αδικήσουν δηλαδή τις μεγάλες προσπάθειες, αλλά και τις θυσίες του Ελληνικού λαού. Προσπάθειες και θυσίες, με τις οποίες όχι μόνο σταθήκαμε όρθιοι, αλλά κάναμε και πράγματα που κανείς δεν πίστευε ότι θα καταφέρναμε.

Όπως είπα αυτά δεν πρέπει να μας αναστείλουν από τις δράσεις που πρέπει να αναλάβουμε.

Ωστόσο πρέπει να κατανοήσουμε ότι  η αρχική πρόβλεψη του προγράμματος για το άνοιγμα των αγορών σύντομα, αυτό που συμφωνήσαμε με τους εταίρους μας ένα χρόνο πριν, δεν διαφαίνεται σήμερα άμεσα εφικτό. Και έχει ξεκινήσει η συζήτηση με τους εταίρους μας για το πώς θα μπορέσουν να καλυφθούν οι δανειακές ανάγκες της χώρας μας τα προσεχή χρόνια. Αυτές οι συζητήσεις είναι δύσκολες, πολύ δύσκολες. Είναι μια δύσκολη διαπραγμάτευση για το περίφημο Μεσοπρόθεσμο.

Η Κυβέρνηση μας από την πρώτη μέρα στάθηκε ειλικρινής και περιέγραψε το πρόβλημα. Ανέλαβε την ευθύνη και το κόστος για ένα πολύ δύσκολο πρόγραμμα οικονομικής πολιτικής που περιλάμβανε και δύσκολες αποφάσεις. Που ζήτησε θυσίες από τον Ελληνικό λαό για να σωθεί η χώρα. Στόχος ήταν είναι και θα είναι, όσο βρισκόμαστε μπροστά στον κίνδυνο να μη ζήσει ούτε αυτή ούτε καμία επόμενη γενιά την εξαθλίωση μιας χρεοκοπίας.

Γνωρίζουμε πολύ καλά ότι τα προβλήματα της χώρας δεν είναι τα συμπτώματα που έπρεπε να αντιμετωπίσουμε άμεσα για να σταματήσουμε την κατάρρευση γι αυτό και επιμένουμε: Ο Μηχανισμός Στήριξης μας δίνει την χρονική ανάσα, προκειμένου να αντιμετωπίσουμε τα τεράστια ελλείμματα, δηλαδή τα συμπτώματα μιας βαθιάς ασθένειας, έως ότου δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις, τις δομές, τον αναπροσανατολισμό της οικονομίας μας, το επενδυτικό περιβάλλον και τον καθαρό ρόλο του κράτους, για να πάρει μπροστά η οικονομία, αλλά σε βιώσιμες, σε υγιείς βάσεις. Και αυτό κάνουμε.

Είναι διπλό, λοιπόν, το στοίχημα και το έργο μας: να διαχειριστούμε με τον καλύτερο τρόπο τη δύσκολη συγκυρία και το φάσμα αυτής της απειλής και, παράλληλα, να προωθούμε με ταχύτητα και σε βάθος πολιτικές αποφάσεις για διαρθρωτικές και αναπτυξιακές αλλαγές.

Η μεγαλύτερη εγγύηση είναι ότι με το Πρόγραμμά μας θα πετύχουμε ισοσκελισμό των δημοσίων εσόδων και δαπανών προ τόκων και πρωτογενές πλεόνασμα, από του χρόνου. Αυτό θα είναι το καθαρό σήμα προς κάθε κατεύθυνση, ότι αρχίζει η πορεία μείωσης του χρέους, ότι η Ελλάδα δηλαδή αρχίζει να ξεχρεώνει.

Αυτό σημαίνει:

Πρώτον, ότι πρέπει να λάβουμε αποφάσεις για τις διορθωτικές κινήσεις, έτσι ώστε να παραμείνουμε εντός του στόχου μείωσης του ελλείμματος φέτος, αντισταθμίζοντας τις απώλειες φορολογικών εσόδων και ασφαλιστικών εισφορών, που προκαλεί η ένταση της ύφεσης.

Δεύτερον, πρέπει να ενισχύσουμε το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμά μας, ώστε να είναι ακόμα πιο αξιόπιστο, στο πλαίσιο του συνολικού Οδικού Χάρτη που παρουσιάσαμε και περιγράφει όλες τις μεγάλες πολιτικές μας για την ανάκαμψη: την έξοδο από την κρίση και τη ριζική αλλαγή της χώρας.

Τρίτον, πρέπει να επιταχύνουμε άμεσα την εφαρμογή των πολιτικών μας για τις αποκρατικοποιήσεις και την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας, έτσι ώστε να ενισχύσουμε την προσπάθεια, τόσο για την ανάπτυξη, τη μεταφορά τεχνογνωσίας και τις στρατηγικές συμμαχίες, όσο και για τη μείωση  του χρέους.

 

Προχωράμε, πάρα πολύ προσεκτικά, με απόλυτη διαφάνεια, αλλά με τολμηρές κινήσεις. Σε στάδια, αλλά με επιταχυνόμενο ρυθμό. Οι αποκρατικοποιήσεις και η αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας μπορούν να μειώσουν 20% το χρέος και να βοηθήσουν ριζικά στην πυροδότηση της ανάπτυξης.

Οι προεκλογικές μας δηλώσεις (π.χ. για τον ΟΤΕ) διατυπώθηκαν σε τελείως διαφορετικό περιβάλλον όπου η χώρα δεν έδινε αγώνα επιβίωσης. Η κατάσταση που κληθήκαμε να αντιμετωπίσουμε μετά τις εκλογές του 2009 ήταν τελείως διαφορετική – και έτσι κι αλλιώς η προηγούμενη κυβέρνηση είχε δρομολογήσει τα πράγματα σε συγκεκριμένη κατεύθυνση σε πολλούς τομείς (π.χ. με την αδικαιολόγητη παραχώρηση του management του ΟΤΕ).

Σε κάθε περίπτωση, θα διασφαλίσουμε την παρουσία του Δημοσίου, όπου το απαιτεί το δημόσιο συμφέρον (π.χ. ΔΕΗ).

Υπάρχουν πάρα πολλά ακόμη να κάνουμε. Είμαστε ακόμη στην αρχή. Το πραγματικό διαπραγματευτικό μας όπλο είναι να κάνουμε τη δουλειά μας για να διορθώσουμε τα προβλήματα. Όσο κάνουμε τη δουλειά μας οι όροι θα βελτιώνονται όπως βελτιώθηκαν με το πρώτο κύμα μεταρρυθμίσεων που μας έδωσαν τη φωνή να μειώσουμε τα επιτόκια και να πάρουμε μεγαλύτερη περίοδο αποπληρωμής.

Οι ώρες είναι κρίσιμες. Όσοι, τυχοδιωκτικά, νοιάζονται μόνο να κάνουν «ταμείο» εν μέσω χρεωκοπίας πρέπει να πάρουν από όλους μας μια ύστατη καταλυτική αξιόπιστη πρωτοβουλία για τη σωτηρία της χώρας. Να δείξουμε αποφασισμένοι ότι μπορούμε να βάλουμε τάξη στα του οίκου μας, μέχρις επί τέλους η Ευρώπη να συνειδητοποιήσει ότι πρώτα πρέπει να λυθεί το θέμα των τραπεζών ενώ παράλληλα εκπονείται και εφαρμόζεται ένα γενναίο σχέδιο ανάπτυξης για κάθε γωνιά της. Μέχρι τότε όμως εμείς οφείλουμε να κάνουμε τη δουλειά μας μακριά από τις σειρήνες του απομονωτισμού και της χρεωκοπίας.

 

 

NO COMMENTS

Leave a Reply